Mattheus , codex Bezae Cantabrigiensis caput XΧVII




Le folio 96 comportant le début du chapitre XXVII fait défaut,
la page ayant été découpée

,,,
;;;





et ligantes eum duxerunt
et tradiderunt Pontio Pilato praesidi
3 tunc uidens Iudas · qui tradidit eum
quoniam damnatus est ˙ paenitentia ductus
misit · xxx · argenteos · principibus sacerdotum
et senioribus 4 dicens peccaui
tradens sanguinem iustum
qui autem dixerunt quid an nos · tu uideris
5 et proiciens argentum in templo
discessit · et pergens suspendit se
6 principes autem sacerdotum
accipientes pecuniam dixerunt
non licet mittere eam · in corbam
quia praetium sanguinis est
7 consilio autem accepto · inter se
emerunt agrum figuli
ad sepulturam peregrinorum
8 propter quod appellatus est ager ille · Echeldemach
hoc est ager sanguinis · usque in hodiernum
9 tunc conpletum est quod dictum est
per Hieremian prophetam dicentem :
Et acceperunt · xxx · argenteos
praetium adpraetiati
quem adpraetiauerunt · de filiis Istrahel
10 et dederunt eos
in agrum figuli
sicut constituit mihi Ds
11 Ihs autem stetit ante praesidem
et interrogauit eum praesis dicens
tu es rex Iudaeorum
Ihs autem ait tu dixisti
12 et dum accusaretur
 a principibus sacerdotum · et senioribus

nihil respondebat
13 tunc dicit illi Pilatus · non audis quanta
testantur de te · 14 et non respondit ei
unum uerbum
ita ut miraretur praesis ualde
15 per diem autem festum · consueuerat praesis
dimittere · unum uinctum populo
quem uolebant
16 habebant autem tunc uinctum insignem
qui dicebatur Barabbas
17 congregatis autem illis · dixit illis Pilatus
quem uultis uobis dimittam · Barabban aut Ihm
qui dicitur Xps
18 sciebat enim quia per inuidiam
tradiderant eum
19 sedente autem eo pro tribunali
misit ad eum · uxor eius dicens
nihil tibi sit cum iusto illo
multa enim passa sum hodie
per uisum propter eum
20 principes autem sacerdotum · et seniores
persuaserunt turbis
ut peterent Barabban
Ihm autem perderent
21 respondens autem praesens dixit eis
quem uultis de duobus · dimittam uobis
qui autem dixerunt Barabban
22 dicit eis Pilatus · quid ergo faciem Ihm
qui dicitur Xps · 23 dicunt omnes
crucifigatur · dicit eis praesens
quid enim mali fecit
qui autem amplius clamabant dicentes
crucifigatur

24 uidens autem Pilatus · quia nihil proficit
sed magis tum fieri
accipiens aquam lauit manus suas
coram populo dicens · innocens sum ego
a sanguinem huius · uos uideuitis
25 et respondens omnis populus dixit
sanguis huius
super nos et super filios nostros
26 tunc dimisit eis Barabbam
Ihm autem flagris caesum tradidit eis
ut crucifigerent eum
27 tunc milites praesidis
suscipientes Ihm · in praetorium
congregauerunt ad eum · uniuersam cohortem
28 et uestientes eum · tunicam purpuream
et chlamydem coccineam circumdederunt ei
29 et torquentes coronam de spinis
inposuerunt · super caput eius
et harundinem in dextera eius
et adgeniculantes ante eum
inluserunt eum dicentes
habe rex Iudaeorum
30 et conspuentes in eum
acceperunt harundinem
et percutiebant super caput eius
31 et cum delussisent eum · exuerunt eum
clamydem · et uestierunt eum
uestimenta sua · duxerunt eum
ut crucifigerent : 32 exeuntes autem
inuenerunt hominem cyreneum
obuiam sibi uenientem · nomine Simonem
hunc angariauerunt · ut tolleret crucem eius
33 et uenientes in locum · qui dicitur Golgotha

quod est caluariae locus · 34 et dederunt ei bibere
uinum cum felle mixtum
et gustans noluit uiuere
35 cum autem cruce fixissent eum
diuiserunt sibi uestimenta eius
mittentes sortem · 36 et sedentes
seruabant eum ibi · 37 et inposuerunt
super caput eius causam
9 scriptam · hic est Ihs
rex Iudaeorum
38 tunc crucifiguntur cum eo · duo latrones
unus a dextris · et unus a sinistris
39 transeuntes autem · blasphemabant eum
mouentes capud suum · 40 et dicentes
ua qui dissoluit templum
et tribus diebus aedificat
liuera te · si filius es Dei
et descende de cruce
41 similiter et principes sacerdotum
deludentes cum scribis
et Pharisaeis dicebant · 42 alios saluos fecit
se ipsum non potest salbare
rex Istrahel est · descendat nunc
de cruce · et credemus ei
43 si confidit in Dm liueret nunc eum
si uult eum · dixit enim quia Di filius sum
44 identidem autem et latrones qui fixi erant
cum eo increpabant eum
45 ab hora autem sexta tenebre factae sunt
super omnem terram · usque nonam horam
46 circa nonam autem horam exclamauit Ihs
uoce magna dicens
33 Heli Heli lam' azapthani hoc est

Ds meus Ds meus · ut quid me reliquisti
47 quidam autem illic stantium
audientes dicebant · Heliam uocat iste
48 et continuo currens unus ex his
et accipiens spongiam inplens aceto
et inponens harundini · potabat eum
49 ceteri autem dixerunt · sine uideamus
si uenit Helias · et liuerat eum
50 Ihs autem iterum clamans · uoce magna
dimisit Spm
51 et ecce uelum templi
scissum est in duas partes · a susu usque
deorsum · et terra mota est
et petrae fissae sunt
52 et monumenta aperta sunt · et multa corpora
dormientium sanctorum · surrexerunt
53 et exeuntes de monumentis
post resurrectionem eius
uenerunt in sanctam ciuitatem
et paruerunt multis
54 centurio autem
et qui cum eo serbabant Ihm
uidentes terremotum · et quae fiebant
timuerunt ualde dicentes
uere di filius erat hic
55 erant autem et mulieres multae
de longe uidentes
quae secutae sunt Ihm de Galilaea
ministrantes ei
56 in quibus erat Maria Magdalene
et Maria Iacobi : et Ioseph mater
et mater filiorum Zebedaei
57 sero autem facto · uenit homo diues

ab Arimathia · cui nomen Ioseph
qui et ipse didicerat ab Ihu
58 hic accessit ad Pilatum
et petit corpus Ihu
tunc Pilatus iussit
reddi corpus
59 et suscipiens Ioseph corpus
inuoluit illud · in sindone munda
60 et posuit illud · in nouo suo monumento
quod absciderat in petra
et aduoluens saxum magnum
osteo monumenti abiit
61 erat autem ibidem · Maria Magdalene
et alia Maria sedentes · contra sepulcrum
62 in crastinum autem · quae est post cena pura(m)
conuenerunt principes sacerdotum
et Pharisaei · ad Pilatum 63 dicentes
Dme rememorati sumus · quia ille seductor dixit
adhuc uiuens · quia post tres dies resurgam
64 iuue ergo muniri sepulcrum
usque ad diem tertium · ne forte uenientes
discipuli eius · furentur eum
et dicent plebi
surrexit a mortuis
et erit nouissimus error ˙ peior priori
65 dicit autem eis Pilatus habetis custodes
ite munite sicut scitis
66 qui autem abeuntes · munierunt sepulcrum
signantes lapidem · cum custodibus.


KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XXVII Codex Bezae Cantabrigiensis




1 Πρωΐας δὲ γενομένης
συνβούλιον ἐποίησαν πάντες
οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ
κατὰ τοῦ Ἰηῦ ἵνα θανατώσουσιν αὐτόν·

La page ayant été découpée, le texte grec a été reconstitué
à partir du latin corrrespondant :


2 καὶ δήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον
καὶ παρέδωκαν Πoντίο Πιλάτῳ τῷ ἡγεμόνι.
3 Τότε ἰδὼν Ἰούδας ὁ παραδοὺς αὐτὸν
ὅτι κατακρίνεται, μεταμεληθεὶς
ἔθηκεν τὰ -λ- ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσιν
καὶ πρεσβυτέροις 4 λέγων· ἥμαρτον
παραδοὺς αἷμα δίκαιον.
οἱ δὲ εἶπαν· τί πρὸς ἡμᾶς; σὺ ὄψῃ.
5 καὶ ῥίψας τὰ ἀργύρια εἰς τὸν ναὸν
ἀπεχώρησεν, καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο. 
6 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς
λαβόντες τὰ ἀργύρια εἶπαν·
οὐκ ἔξεστιν βαλεῖν αὐτὰ εἰς τὸν κορβᾶν,
ἐπεὶ τιμὴ αἵματός ἐστιν.
7 συνβούλιον δὲ λαβόντες ἐξ αὐτῶν
ἠγόρασαν τὸν ἀγρὸν τοῦ κεραμέως
εἰς ταφὴν τοῖς ξένοις.
8 διὸ ἐκλήθη ὁ ἀγρὸς ἐκεῖνος Ἁικελδαιμάχ
τοῦτ' ἔστιν
ἀγρὸς αἵματος ἕως τῆς σήμερον.
9 τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν
διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος·
καὶ ἔλαβον τὰ -λ- ἀργύρια,
τὴν τιμὴν τοῦ τετιμημένου
ὃν ἐτιμήσαντο ἀπὸ υἱῶν Ἰσραήλ,
10 καὶ ἔδωκαν αὐτὰ
εἰς τὸν ἀγρὸν τοῦ κεραμέως,
καθὰ συνέταξέν μοι κύριος.
11 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐστάθη ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος·
καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν λέγων·
σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων;
ὁ δὲ Ἰησοῦς ἔφη· σὺ λέγεις.
12 καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι
ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων

οὐδὲν ἀπεκρείνετο.
13 τότε λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· οὐκ ἀκούεις τόσα
καταμαρτυροῦσιν σου; 14 καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ [..]
ἓν ῥῆμα,
ὥστε θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν.
15 Κατὰ δὲ τὴν ἑορτὴν εἰώθει ὁ ἡγεμὼν
ἀπολύειν ἕνα δέσμιον τῷ ὄχλῳ 
ὃν ἤθελον.
16 εἶχον δὲ τότε δέσμιον ἐπίσημον
τὸν λεγόμενον Βαραββᾶν.
17 συνηγμένων δὲ αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος·
τίνα θέλεται ὑμεῖν ἀπολύσω, Βαραββᾶν ἢ Ἰησοῦν
τὸν λεγόμενον Χρν;
18 ᾔδει γὰρ ὅτι διὰ φθόνον
παρέδωκαν αὐτόν.
19 Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος
ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν ἡ γυνὴ αὐτοῦ λέγουσα·
μηδὲν σοὶ καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ·
πολλὰ γὰρ ἔπαθον σήμερον
κατ’ ὄναρ δι’αὐτόν.
20 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι
ἔπεισαν τοὺς ὄχλους
ἵνα αἰτήσωνται τὸν Βαραββᾶν,
τὸν δὲ Ἰην ἀπολέσωσιν.
21 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν εἶπεν αὐτοῖς·
τίνα θέλεται ἀπὸ τῶν δύο ἀπολύσω ὑμεῖν;
οἱ δὲ εἶπαν· [.] Βαραββᾶν.
22 λέγει αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος· τί οὖν ποιήσωμεν Ἰην
τὸν λεγόμενον Χρν; λέγουσιν πάντες·
σταυρωθήτω. 23 λέγει αὐτοῖς ὁ ἡγεμών ·
τί γὰρ κακὸν ἐποίησεν;
οἱ δὲ περισσῶς ἔκραξαν λέγοντες·
σταυρωθήτω.

24 Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ
ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γείνεται,
λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας
κατέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῷός εἰμι ἐγὼ
ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθαι.
25 καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς εἶπεν·
τὸ αἷμα αὐτοῦ
ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν.
26 τότε ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν,
τὸν δὲ Ἰην φλαγελλώσας παρέδωκεν αὐτοῖς
ἵνα σταυρώσωσιν αὐτόν.
27 Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος
παραλαβόντες τὸν Ἰην εἰς τὸ πραιτώριον
συνήγαγεν ἐπ’ αὐτὸν ὅλην τὴν σπεῖραν.
28 καὶ ἐνδύσαντες αὐτὸν εἰμάτιον πορφυροῦν
καὶ
χλαμύδαν κοκκίνην περιέθηκαν αὐτῷ,
29 καὶ πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν
ἐπέθηκαν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ
καὶ κάλαμον ἐν τῇ δεξειᾷ αὐτοῦ,
καὶ γονυπετήσαντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ
ἐνέπεξαν αὐτῷ λέγοντες·
χαῖραι, βασιλεῦ τῶν Ἰουδαίων,
30 καὶ ἐνπτύσαντες εἰς αὐτὸν
ἔλαβον τὸν κάλαμον
καὶ ἔτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 
31 Καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν
τὴν χλαμύδα καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν
τὰ εἱμάτια αὐτοῦ [.] ἀπήγαγον αὐτὸν
εἰς τὸ σταυρῶσαι. 32 Ἐξερχόμενοι δὲ
εὗρον ἄνθρωπον Κυρηναῖον
εἷς ἀπάντησιν αὐτοῦ ὀνόματι Σίμωνα,
τοῦτον ἠνγάρευσαν ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ.
33 Καὶ ἐλθόντες εἰς τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ,

ὅ ἐστιν Κρανίου Τόπος [.], 34 καὶ ἔδωκαν αὐτῷ π[ι]εῖν
οἶνον μετὰ χολῆς μεμειγμένον·
καὶ γευσάμενος οὐκ ἠθέλησεν π[ι]εῖν. 
35 Σταυρώσαντες δὲ αὐτὸν
διεμερίσαντο τὰ εἱμάτεια αὐτοῦ
βάλοντες κλῆρον, 36 καὶ καθήμενοι
ἐτήρουν αὐτὸν ἐκεῖ. 37 Καὶ ἐπέθηκαν
ἐπάνω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὴν αἰτείαν αὐτοῦ
γεγραμμένην· οὗτός ἐστιν Ἰης
ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων.
38 Τότε σταυροῦνται σὺν αὐτῷ δύο λῃσταί,
εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων. 
39 Οἱ δὲ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτὸν
κεινοῦντες τὴν κεφαλήν αὐτῶν 40 καὶ λέγοντες·
οὐά ὁ καταλύων τὸν ναὸν
καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν,
σῶσον σεαυτόν, εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θῦ,
καὶ κατάβηθει ἀπὸ τοῦ σταυροῦ.
41 ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς
ἐμπαίζοντες μετὰ τῶν γραμματαίων
καὶ φαρισαίων λέγοντες· 42 ἄλλους ἔσωσεν,
ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι·
βασιλεὺς Ἰσραήλ ἐστιν, καταβάτω νῦν
ἀπὸ τοῦ σταυροῦ καὶ πιστεύσομεν [.] αὐτ.
43 εἰ πέποιθεν ἐπὶ τὸν Θν , ῥυσάσθω νῦν αὐτὸν
εἰ θέλει αὐτόν· εἶπεν γὰρ ὅτι Θῦ εἰμι υἱός. 
44 Τὸ δ αὐτοὶ καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ [.]σταυρωθέντες
σὺν αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν.
45 Ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο
ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ἐνάτης ὥρας.
46 περὶ δὲ τὴν ἐννάτην ὥραν ἀνεβόησεν ὁ Ἰης
φωνῇ μεγάλῃ λέγων·
ηλει ηλει λαμ' αζαφθανει ; τοῦτ’ ἔστιν·

Θέ μου Θέ μου, ἱνατί με ἐνκατέλιπες ;
47 τινὲς δὲ τῶν ἐκεῖ ἑστώτων
ἀκούσαντες ἔλεγον [.] Ἠλείαν φωνεῖ οὗτος.
48 καὶ εὐθέως δραμὼν εἷς ἐξ αὐτῶν
καὶ λαβὼν σπόγγον πλήσας [.] ὄξου
καὶ περιθεὶς καλάμῳ ἐπότειζεν αὐτόν.
49 οἱ δὲ λοιποὶ εἶπον· ἄφες ἴδωμεν
εἰ ἔρχεται Ἠλείας καὶ σώσει αὐτόν.
50 ὁ δὲ Ἰης πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ
ἀφῆκεν τὸ Πνα.
51 Καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ
ἐσχίσθη εἰς δύο μέρη ἀπ ἄνωθεν
ἕως κάτω  καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη
καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν,
52 καὶ τὰ μνημα ἀνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα
τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθησαν,
53 καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημίων
μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ
[.]ἦλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν
καὶ ἐφάνησαν πολλοῖς.
54 Ὁ δὲ ἑκατοντάρχης
καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰην
εἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γεινόμενα
ἐφοβήθησαν σφόδρα, [λέ]γοντες·
ἀληθῶς  υἱὸς Θῦ ἦν οὗτος.
55 Ἦσαν δὲ καὶ γυναῖκες πολλαὶ
ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι,
αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰηῦ ἀπὸ τῆς γιλειλαίας
διακονοῦσαι αὐτῷ·
56 ἐν αἷς ἦν Μαρία [.] Μαγδαληνὴ
καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Ἰωσὴφ μήτηρ
καὶ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδέου.
57 Ὀψείας δὲ γενομένης ἦλθεν ἄνθρωπος πλούσιος
 
ἀπὸ Ἁρειμαθαείας, το νομα Ἰωσήφ,
ὃς καὶ αὐτὸς ἐμαθητεύθη τῷ Ἰηῦ·
58 οὗτος προσήλθεν τῷ Πειλάτῳ
καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰηῦ.
τότε ὁ Πειλᾶτος ἐκέλευσεν
ἀποδοθῆναι τὸ σῶμα. 
59 Καὶ παραλαβὼν ὁ Ἰωσὴφ τὸ σῶμα 
ἐνετύλιξεν αὐτὸ ἐν σινδόνι καθαρᾷ
60 καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημί
ὃ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ
καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν
τῇ θύρᾳ τοῦ μνημίου ἀπῆλθεν. 
61 Ἦν δὲ ἐκεῖ Μαρι [.] Μαγδαληνὴ
καὶ [.] ἄλλη Μαρία καθήμεναι κατέναντι τοῦ τάφου.
62 Τῇ δὲ ἐπαύριον, ἥτις ἐστὶν μετὰ τὴν παρασκευήν,
συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς
καὶ οἱ Φαρισαῖοι πρὸς Πειλᾶτον 63 λέγοντες·
Κε, ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν
ἔτι ζῶν· ὅτι μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι.
64 καίλευσον οὖν ἀσφαλισθῆναι τὸν τάφον
ἕως [.] ἡμέρας τρείτης, μήποτε ἐλθόντες
οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ κλέψωσιν αὐτὸν
καὶ ἔρουσιν τῷ λαῷ·
ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν,
καὶ ἔσται ἡ αἰσχάτη πλάνη χείρω τῆς πρώτης.
65 ἔφη αὐτοῖς ὁ Πειλᾶτος· ἔχεται φυλακάς·
ὑπάγεται ἀσφαλίσασθαι ὡς οἴδατε.
66 οἱ δὲ πορευθέντες ἠσφάλισαν τὸν τάφον
σφραγίσαντες τὸν λίθον μετὰ τῶν φυλακῶν.