Mattheus , codex Bezae Cantabrigiensis caput XIII

f


1 In die autem illo exiit Ihs
et sedebat secus mare
2 et congregatae sunt ad eum turbae multae
ita ut in naui ascendens
sederet et omnis turba
supra litus stabat 3 et locutus est eis
multa in parabolis dicens
ecce exiit seminans seminare
4 et dum seminat
quaedam cecidit secus uiam

et uenerunt uolucres et comederunt ea
5 quaedam autem ceciderunt in petrosa
ubi non habeba terram multam
et continuo exhorta sunt
propter quod non haberet altitudinem terrae
6 sole autem oriente aestuauerunt
et quia non habebant radicem harunt
7 alia autem ceciderunt in spinis
et ascenderunt spinae et suffocauerunt ea
8 alia autem ceciderunt in terram bonam
et dabant fructum
quidam c quidam autem lx quidam xxx
9  qui habet aures audiendi audiat
10 et accedentes discipuli eius dixerunt ei
quare in parabolis loqueris illis
11 qui autem respondens dixit eis
quia uobis datum est scire
mysterium regni caelorum
illis autem non est datum
12 qui enim habet dabitur ei
et abundabit
qui autem non habet et quod habet
tolletur ab eo
13 ideo in parabolis loquor eis
ut uidentes non uideant
et audientes non audiant
et non intellegant ne quando conuertantur
14 et tunc conplebitur super eos
prophetia Esaiae dicentes
uadae et dit populo huic
aure audietis et non intellegetis
et uidentes uidebitis et non uidebitis
15 ingrassatum est enim cor populi huius

et auribus grauiter audierunt
et oculos suos cluserunt
nequando uideant oculis
et auribus audiant et corde
intellegant et conuertantur
et sanabo illos
16 uestri autem ueati oculi quia uident
et aures uestrae quia audiunt
17 amen enim dico uobis
quia multi prophetae et iusti
cupierunt uidere quae uidetis
et non potuerunt uidere
et audire quae auditis et non audierunt
18 uos ergo audit
parabolam seminantis
19 omnis qui audit uerbum regni
et non intellegit
uenit malignus et rapit
quod seminatur in corde ipsius
hic est qui secus uiam seminatus est
20 qui autem super petrosa seminatus est
hic est qui uerbum audit
et continuo cum gaudio accipit eum
21 non habet autem radicem in se
sed temporalis est
facta autem tribulatione
aut persecutione propter berbum
continuo scandalizatur
22 qui autem in spinis seminatur
hic est qui audit uerbum
et sollicitudo saeculi
et seductio diuitiarum simul suffocat uerbum
et infructuos fit

23 qui autem super terram bonam seminatus est
hic est qui audit uerbum et intellegit
tunc fructificat et facit
quodam c quod autem lx quod autem xxx
24 aliam parabolam adposuit eis dicens
simile est regnum caelorum
homini seminanti bonum semen
in suo agro
25 cum autem dormirent homines
uenit eius inimicus et superseminauit zizania
inter medium tritici et abiit
26 cum autem germinasset faenum
et fructum fecisset tunc apparuit zizania
27 accedentes autem serui patris familiae illius
dicunt ei domine
nonne bonum semen seminasti in tuo agro
unde ergo habet zizania
28 qui autem dixit eis inimicus homo
hoc fecit dicunt ei serui
uis euntes colligimus ea
29 dicit eis non ne forte collegentes zizania
eradicetis simul et triticum cum eis
30 sinite utraque simul crescere
usque ad messem et in tempore messis
dico messoribus
colligite primum zizania
et ligate manipulos ad comburendum
triticum autem colligite in horreum meum
31 aliam parabolam locutus est eis dicens
simile est regnum caelorum
grano sinapis quod accipiens homo
seminauit in agro suo
32 quod minimum quidem est omnium seminum

cum autem creuerit maius holeribus est
et fiet arbor
ita ut ueniant aues caeli
et habetent in ramis eius
33 aliam parabolam simile est regnum
caelorum fermento
quod accipiens mulier abscondit in farinam
mensuras tres
donec fermentetur omne
34 haec omnia locutus est Ihs
in parabolis turbis et sine parabola
non loquebatur eis
35 ut conpleretur quod dictum est
per prophetam dicentem
aperiam in parabolis os meum
eructuauor absconsa
ab initio saeculi
36 tunc dimittens turbas uenit in domum
et accesserunt ad eum discipuli eius dicentes
narra nobis parauolam
zizaniorum agri
37 qui autem respondens dixit
qui seminat semen bonum
est filius hominis
38 ager autem est saeculum bonum autem semen
hii sunt fili regni
zizania autem sunt fili maligni
39 inimicus autem qui seminauit est
diabolus messis autem
consummatio saeculi est
messores autem angeli sunt
40 sicut ergo colleguntur zizania
et igni conburuntur ita erit

in consummatione saeculi
41 mittet filius hominis
angelos suos et congregabunt
de regno eius omnia scandala
et facientes iniquitates
42 et mittunt eos in camino ignis
ibi erit fletus et stridor dentium
43 tunc iusti lucebunt sicut sol
in regno patris sui
qui habet aures audiendi audiat
44 simile est regnum caelorum
thensauro absconso in agro
quem quidam inueniens abscondit
et prae gaudio eius uadit et uendit
omnia quae habet et emit agrum illum
45 iterum simile est regnum caelorum
homini negotianti
querenti bonas margaritas
46 et inueniens praetiosam margaritam
abit et uindedit quae habebat et emit eam
47 iterum simile est regnum caelorum
saginae missae in mari
et ex omni genere congreganti
48 cum autem inpleta fuerit educent eam
ad litus et sedentes
collegerunt meliora in uasis
mala autem foris miserunt
49 sic erit in consummatione saeculi
exient angeli
et segregabunt malos
de medio iustorum 50 et mittent eos
in caminum ignis
ibi erit fletus et stridor dentium

intellexistis haec omnia dicunt ei etiam
52 dicit eis ideo omnis scriba
doctis in regno caelorum
similis est homini patri familiae
qui emittit de thensauris suis
noua et ueteria
53 et factum est cum consummasset Ihs
parabolas istas migrauit inde
54 et ueniens in patria sua
docebat eos in synagogas eorum
ita ut mirarentur et dicerent
unde huic
omnis sapientia haec et uirtutes
55 nonne hic est fabri filius
nonne mater eius Maria dicitur
et fratres eius Iacobus et Iohannes
et Simon et Iudas 56 et sorores eius
non omnes apud nos sunt
unde ergo huic omnia hae
57 et scandalizabantur in eo
Ihs autem dixit eis
non est profeta sine honore
nisi in patria et in domo sua
58 et non fecit ibidem uirtutes multas
propter incredulitates eorum.


KATA ΜΑΘΘΑΙΟΝ XIII Codex Bezae Cantabrigiensis

 


1 Ἐν δὲ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξλθεν ὁ Ἰης
[..] καὶ ἐκάθητο παρὰ τὴν θάλασσαν·
2 καὶ συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν ὄχλοι πολλοί,
ὥστε αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον ἐνβάντα
καθῆσθαι, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος
ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν ε[ἱ]στήκει. 3 Καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς
πολλὰ ἐν παραβολαῖς λέγων·
ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων [.] σπεῖραι.
4 καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν
ἃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν,

καὶ ἧλθόν τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν αὐτά.
5 δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰ πετρώδη
ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν,
καὶ εὐθς ἐξανέτειλεν
διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς·
6 τοῦ δὲ ἡλίου ἀνατείλαντος ἐκαυματίσθησαν
καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐξηράνθησαν.
7 ἄλλα δὲ ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας,
καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ ἔπνιξαν αὐτά.
8 ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν
καὶ ἐδίδουν καρπόν,
ὃ μὲν ρ, ὃ δὲ ξ, ὃ δὲ λ.
9 ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω.
10 Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπον αὐτῷ·
διὰ τί ἐν παραβολαῖς λαλεῖς αὐτοῖς;
11 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς·
ὅτι ὑμῖν δέδοται γνῶναι
τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν,
ἐκείνοις δὲ οὐ δέδοται.
12 ὅστις γὰρ ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ
καὶ περισσευθήσεται·
ὅστις δὲ οὐκ ἔχει, καὶ ὃ ἔχει
ἀρθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ.
13 διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς (ε)λαλεῖ αὐτοῖς ,
ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσιν
καὶ ἀκούοντες μὴ ἀκούσωσιν
καὶ μὴ συνσιν, μήποτε ἐπιστρέψωσιν
14 καὶ τότε πληρωθήσεται επ' αὐτοῖς
ἡ προφητεία τοῦ Ἠσαΐου [.] λέγουσα·
πορεύθητι καὶ εἰπὲ τῷ λαῷ τούτῳ
ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε,
καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε.
15 ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου,

καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν
καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν,
μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς
καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν καὶ τῇ καρδίᾳ
συνῶσιν καὶ ἐπιστρέψωσιν
καὶ ἰάσομαι αὐτούς.
16 ὑμῶν δὲ μακάριοι [.] ὀφθαλμοὶ ὅτι βλέπουσιν
καὶ [.] ὦτα ὑμῶν ὅτι ἀκούουσιν.
17 ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν
ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι
ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε
καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν εἰδεῖν,
καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε καὶ οὐκ ἤκουσαν.
18 Ὑμεῖς οὖν ἀκούσατε
τὴν παραβολὴν τοῦ σπείροντος.
19 παντὸς ἀκούοντος τὸν λόγον τῆς βασιλείας
καὶ μὴ συνιόντος
ἔρχεται ὁ πονηρὸς καὶ ἁρπάζει
τὸ σπειρόμενον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν,
οὗτός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ὁδὸν σπαρείς.
20 ὁ δὲ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπαρείς,
οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων
καὶ εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λαμβάνων αὐτόν,
21 οὐκ ἔχει δὲ ῥίζαν ἐν ἑαυτῷ
ἀλλὰ πρόσκαιρός ἐστιν,
γενομένης δὲ θλίψεως
ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον
εὐθέως σκανδαλίζεται.
22 ὁ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας σπειρόμενος,
οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων,
καὶ ἡ μέριμνα τοῦ αἰῶνος
καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτους συνπνίγει τὸν λόγον
καὶ ἄκαρπος γίνεται.

23 ὁ δὲ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρείς,
οὗτός ἐστιν ὁ ἀκούων τὸν λόγον καὶ συνιείς,
τότε καρποφορεῖ καὶ ποιεῖ
ὃ μὲν ρ, ὃ δὲ ξ, ὃ δὲ λ.
24 Ἄλλην παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων·
ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν
ἀνθρώπῳ σπείροντι καλὸν σπέρμα
ἐν τῷ ἰδίῳ ἀγρῷ.
25 ἐν δὲ τῷ καθεύδειν τοὺς ἀνθρώπους
ἦλθεν αὐτοῦ ὁ ἐχθρὸς καὶ [.]ἐσπειρεν ζιζάνια
ἀνὰ μέσον τοῦ σίτου [.] ἀπῆλθεν.
26 ὅτε δὲ ἐβλάστησεν ὁ χόρτος
καὶ καρπὸν ἐποίησεν, τότε ἐφάνη [.] τὰ ζιζάνια.
27 προσελθόντες δὲ οἱ δοῦλοι τοῦ οἰκοδεσπότου
ἐκείνου εἶπον αὐτῷ· κύριε,
οὐχὶ καλὸν σπέρμα ἔσπειρες ἐν τῷ σῷ ἀγρῷ;
πόθεν οὖν ἔχει ζιζάνια ;
28 ὁ δὲ ἔφη αὐτοῖς· ἐχθρὸς ἄνθρωπος
τοῦτο ἐποίησεν. λέγουσιν αὐτῷ οἱ δοῦλοι·
θέλεις οὖν ἀπελθόντες συνλέξωμεν αὐτά;
29 λέγει αὐτοῖς· οὔ, μήποτε συνλέγοντες τὰ ζιζάνια
ἐκριζώσητε ἅμα καὶ  τὸν σῖτον σὺν αὐτοῖς.
30 ἄφετε ἀμφότερα συναυξάνεσθαι 
ἕως τοῦ θερισμοῦ, καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ
ἐρῶ τοῖς θερισταῖς·
συνλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια
καὶ δήσατε [..] δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι [.],
τὸν δὲ σῖτον συνλέγετε εἰς τὴν ἀποθ[ήκ]ην μου.
31 Ἄλλην παραβολὴν ἐλάλησεν αὐτοῖς λέγων·
ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν
κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος
ἔσπειρεν ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ·
32 ὃ μικρότερον μέν ἐστιν πάντων [τῶν] σπερμάτων,

ὅταν δὲ αὐξησῇ μεῖζων τῶν λαχάνων ἐστὶν
καὶ γίνεται δένδρον,
ὥστε ἐλθεῖν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ
καὶ κατασκηνον ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ.
33 Ἄλλην παραβολὴν [..]· ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία
τῶν οὐρανῶν ζύμῃ,
ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἐνέκρυψεν εἰς ἀλεύρου
σάτα τρία
ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον.
34 ταῦτα πάντα ἐλάλησεν ὁ Ἰης
ἐν παραβολαῖς τοῖς ὄχλοις καὶ χωρὶς παραβολῆς
οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς,
35 ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν
διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος·
ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου,
ἐρεύξομαι κεκρυμμένα
ἀπὸ καταβολῆς κόσμου.
36 Τότε ἀφεὶς τοὺς ὄχλους ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν.
καὶ προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες·
φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν
τῶν ζιζανίων τοῦ ἀγροῦ.
37 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν·
ὁ σπείρων τὸ καλὸν σπέρμα
ἐστὶν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου,
38 ὁ δὲ ἀγρός ἐστιν ὁ κόσμος, τὸ δὲ καλὸν σπέρμα
οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ τῆς βασιλείας·
τὰ δὲ ζιζάνιά εἰσιν οἱ υἱοὶ τοῦ πονηροῦ,
39 ὁ δὲ ἐχθρὸς ὁ σπείρας αὐτά ἐστιν
ὁ διάβολος, ὁ δὲ θερισμὸς
συντέλεια αἰῶνός ἐστιν,
οἱ δὲ θερισταὶ ἄνγελοί εἰσιν.
40 ὥσπερ οὖν συνλέγονται τὰ ζιζάνια
καὶ πυρὶ κατακαίονται, οὕτως ἔσται

ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος·
41 ἀποστελεῖ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου
τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ συνλέξουσιν
ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ πάντα τὰ σκάνδαλα
καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν
42 καὶ βαλλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός·
ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.
43 τότε οἱ δίκαιοι [.]λάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος
ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πρς αὐτῶν.
ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
44 Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν
θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν [.] ἀγρῷ,
ὃν εὑρὼν τις ἔκρυψεν,
καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πωλεῖ
πάντα ὅσα ἔχει καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον.
45 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν
ἀνθρώπῳ ἐμπόρῳ
ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας·
46 εὑρὼν δὲ [.] πολύτιμον μαργαρίτην
ἀπελθὼν ἐπώλησεν ἃ εἶχεν καὶ ἠγόρασεν αὐτόν.
47 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν
σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν
καὶ ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ·
48 [.] ὅτε δὲ ἐπληρώθη ἀνεβιβάσαν αὐτὴν
ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν καὶ καθίσαντες
συνέλεξαν τὰ καλλίστα εἰς τὰ  ἀγγῖα,
τὰ δὲ σαπρὰ ἔξω ἔβαλον.
49 οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ  κόσμου·
ἐξελεύσονται οἱ ἄγγελοι
καὶ ἀφοριοῦσιν τοὺς πονηροὺς
ἐκ μέσου τῶν δικαίων 50 καὶ βαλλοῦσιν αὐτοὺς
εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός·
ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

51 Συνήκατε ταῦτα πάντα; λέγουσιν αὐτῷ· ναί.
52 λέγει αὐτοῖς· διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς
μαθηθευθεὶς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν
ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ,
ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ
καινὰ καὶ παλαιά.
53 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰης
τὰς παραβολὰς ταύτας, μετῆρεν ἐκεῖθεν.
54 καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ
ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν,
ὥστε ἐκπλήσσεσθαι αὐτοὺς καὶ λέγειν·
πόθεν τούτῳ
πᾶσα ἡ σοφία αὕτη καὶ αἱ δυνάμεις;
55 οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός;
οὐχὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριὰμ
καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης
καὶ Σίμων καὶ Ἰούδας; 56 καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ
οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσιν;
πόθεν οὖν τούτῳ  πάντα ταῦτα;
57 καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ.
ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς·
οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος
εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ.
58 καὶ οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις πολλὰς
διὰ τὰς ἀπιστίας αὐτῶν.